X©y dùng m¹ng lƯíi Gi¸o Dôc v× sù Ph¸t TriÓn BÒn V÷ng, PGS. TS TrÇn Lª B¶o[1] Trư­êng §HSP Hµ Néi 

 1. B­ưíc vµo thiªn niªn kû XXI nh©n lo¹i cßn ®ang ph¶i ®èi mÆt víi nhiÒu vÊn ®Ò nan gi¶i cã tÇm quèc tÕ, m«i tr­ưêng sèng cña mçi quèc gia vµ trªn toµn cÇu bÞ suy tho¸i nghiªm träng, thiªn tai x¶y ra ë nhiÒu n¬i c­ưíp ®i m¹ng sèng cña hµng chôc v¹n ng­êi, ch­a kÓ tíi c¸c ®¹i dÞch mµ nh©n lo¹i ®ang cè g¾ng ®Èy lui nh­ưng chả ®Ô g× cã thÓ døt ®iÓm ®­îc... Bªn c¹nh ®ã xu thÕ toµn cÇu hãa ®ang diÔn ra ngµy mét m¹nh mÏ, c¬ hå kh«ng thÓ ®¶o ng­îc. CÊu tróc kh«ng gian vµ thêi gian toµn cÇu sÏ ®­îc s¾p xÕp l¹i, nhiÒu ho¹t ®éng xuyªn lôc ®Þa diÔn ra. Sù phô thuéc gi÷a c¸c n­ưíc vµo nhau ngµy cµng lín. Ch­a bao giê nh©n lo¹i cã mÉm c¶m víi c¸c vÊn ®Ò chÝnh trÞ, kinh tÕ, v¨n hãa x· héi toµn cÇu như­ ngµy nay. Toµn cÇu hãa lµ nh÷ng c¬ héi tèt vµ còng lµ th¸ch thøc kh«ng nhá ®èi víi c¸c céng ®ång d©n téc trªn thÕ giíi trong qua tr×nh ph¸t triÓn. Tr¶i qua hµng ngµn n¨m, v× sù sèng vµ sù tiÕn bé cña con ngư­êi, nh©n lo¹i ®· cã nhiÒu cè g¾ng s¸ng t¹o khoa häc kü thuËt vµ c«ng nghÖ, lµm cho cuéc sèng ngµy cµng ph¸t triÓn tèt h¬n c¶ vÒ vËt chÊt vµ tinh thÇn. Tuy nhiªn, sù ph¸t triÓn cña loµi ng­êi cho dï cã tèt nh­ưng vÉn chư­a ®­ưîc bÒn v÷ng. Liªn Hîp Quèc ®· thøc nhËn ®­ưîc ®iÒu nµy. N¨m 2002 t¹i Héi nghÞ Th­ưîng ®Ønh thÕ giíi vÒ Ph¸t triÓn bÒn v÷ng ë Johannesburg (Nam Phi), 196 n­íc vµ nhiÒu tæ chøc quèc tÕ ®· ®ång thuËn th«ng qua tuyªn bè chung vÒ Ph¸t triÓn bÒn v÷ng vµ Ch­¬ng tr×nh hµnh ®éng "KÕ ho¹ch thùc hiÖn Tuyªn bè Johannesburg". Còng t¹i Héi nghÞ nµy, ý t­ưëng "triÓn khai mét ThËp kû Gi¸o dôc v× Sù Ph¸t triÓn BÒn v÷ng, b¾t ®Çu tõ n¨m 2005" ®­ưîc ®Ö tr×nh lªn Liªn Hîp Quèc. §iÒu nµy cho thÊy tÇm quan träng cña häc tËp vµ gi¸o dôc trong Ph¸t triÓn BÒn v÷ng, vµ häc tËp vµ gi¸o dôc ®­ưîc coi lµ c¸ch thøc, lµ nßng cèt cña phư­¬ng ph¸p tiÕp cËn cña Ph¸t triÓn BÒn v÷ng. Ch­ư¬ng tr×nh nµy mong muèn t¹o ra "Mét thÕ giíi trong ®ã mäi ng­ưêi ®Òu cã c¬ héi ®­ưîc h­ưëng mét nÒn gi¸o dôc cã chÊt l­ưîng vµ ®­îc häc hái nh÷ng gi¸ trÞ, c¸ch øng xö vµ lèi sèng phï hîp ®Ò ®¶m b¶o mét t­ư¬ng lai bÒn v÷ng vµ sù chuyÓn biÕn x· héi tÝch cùc" (TÇm nh×n ThÕ kû Gi¸o dôc Ph¸t triÓn BÒn v÷ng)    Tuy nhiªn, ý t­ưëng chØ cã thÓ ph¸t huy ®ư­îc søc m¹nh khi nã ®­ưîc chuyÓn hãa vµo thùc tiÔn ho¹t ®éng cña con nưg­êi. Nãi nh­ư cùu Tæng th­ ký Liªn hîp quèc Kofi Annan: "Th¸ch thøc lín nhÊt cña chóng ta trong thÕ kû míi nµy lµ n¾m b¾t ý t­ưëng ph¸t triÓn bÒn v÷ng - mét ý t­ưëng d­ưêng nh­ lµ trõu t­îng - vµ biÕn nã thµnh hiÖn thùc ®èi víi tÊt c¶ mäi ng­ưêi trªn thÕ giíi".  Hưëng øng "ThËp kû Gi¸o dôc v× Sù Ph¸t triÓn BÒn v÷ng" cña LHQ, chóng ta cÇn thÊy Gi¸o dôc v× Sù Ph¸t triÓn BÒn v÷ng lµ mét chư¬ng tr×nh ho¹t ®éng cã tÇm cì quèc tÕ bao gåm nhiÒu ph­ư¬ng diÖn, ®a d¹ng vµ phøc t¹p, võa ®ßi hái cÊp thiÕt l¹i võa cã tÝnh chiÕn l­îc l©u dµi. V× vËy chóng ta cÇn t¹o ra søc m¹nh tæng hîp, tõ Trung ­ư¬ng tíi ®Þa ph­ư¬ng, tõ c¸c tæ chøc cña ChÝnh phñ vµ phi chÝnh phñ, tíi c¸c ®oµn thÓ x· héi vµ tư­ nh©n, c¸c tæ chøc trong nư­íc vµ quèc tÕ. Mét trong nh÷ng vÊn ®Ò cÇn thiÕt hiÖn nay lµ tËp hîp c¸c nhµ khoa häc cã t©m huyÕt, quan t©m tíi vÊn ®Ò nµy cïng nhau thèng nhÊt, t×m ra nh÷ng phư­¬ng thøc liªn kÕt, hîp thµnh m¹ng l­íi ho¹t ®éng Gi¸o dôc v× Sù Ph¸t triÓn BÒn v÷ng tõ nay cho tíi n¨m 2014, phôc vô trùc tiÕp cho viÖc hiÖn thùc hãa ý t­ëng vµ ch­¬ng tr×nh "ThËp kû Gi¸o dôc v× Sù Ph¸t triÓn BÒn v÷ng" cña LHQ ë ViÖt Nam.

2. VÒ ph­ư¬ng diÖn lý thuyÕt vµ ho¹t ®éng thùc tiÔn, m¹ng l­ưíi liªn kÕt ho¹t ®éng Gi¸o dôc v× Sù Ph¸t triÓn BÒn v÷ng ®· ®­ưîc x¸c lËp ë c¸c cÊp vÜ m« vµ vi m«. NÕu dùa theo tiªu chÝ kh«ng gian, cã m¹ng l­ưíi ë c¸c cÊp ®é nh­ sau:  ë quèc tÕ, cã c¸c c¬ quan cña LHQ phô tr¸ch chØ ®¹o vÒ PTBV (UB PTBV, c¸c nhãm ho¹t ®éng Gi¸o dôc cho Mäi ng­êi cÊp cao vµ nhãm E-9...); tiÕp ®Õn lµ cÊp khu vùc cã c¸c nhãm ho¹t ®éng liªn quèc gia vµ M¹ng l­íi Gi¸o dôc cho mäi ngư­êi ë khu vùc. Trong tõng quèc gia cã hai cÊp ®é cña m¹ng l­ưíi lµ Trung ­¬ng vµ ®Þa phư­¬ng. ë cÊp Trung ­ư¬ng cã m¹ng lưíi vÜ m« lµ c¸c c¬ quan gi¸o dôc vµ ph¸t triÓn như­ Bé Gi¸o dôc vµ §µo t¹o, Bé V¨n hãa Th«ng tin, Bé Tµi nguyªn vµ M«i tr­êng, c¸c Trưêng §¹i häc vµ c¸c ViÖn nghiªn cøu, m¹ng lư­íi Gi¸o dôc cho mäi ng­ưêi vµ hÖ thèng Th«ng tin TruyÒn th«ng Trung ­ư¬ng. CÊp ®é ®Þa ph­ư¬ng còng cã m¹ng l­ưíi t­ư¬ng øng nh­ c¸c c¬ quan gi¸o dôc vµ ph¸t triÓn cÊp tØnh, huyÖn (c¸c Së Gi¸o dôc vµ §µo t¹o, c¸c Së V¨n hãa Th«ng tin, Së Tµi nguyªn vµ M«i trư­êng), c¸c tæ chøc chÝnh quyÒn như­ ñy ban Nh©n d©n, c¸c nhµ tr­êng vµ c¸c ch­¬ng tr×nh dµnh cho ng­ưêi lín, c¸c trưêng §¹i häc vµ Cao ®¼ng ë ®Þa ph­ư¬ng; c¸c tæ chøc ®oµn thÓ x· héi cÊp tØnh, huyÖn t­ư¬ng øng (§oµn Thanh niªn, Héi Phô n÷, Héi N«ng d©n, Héi Cùu chiÕn binh... C«ng ®oµn, Héi Doanh nghiÖp...

Bªn c¹nh cÊp ®é kh«ng gian cßn cã nh÷ng tiªu chÝ t¹o thµnh m¹ng lư­íi ®ã lµ c¸c nhãm thµnh viªn. KÕ ho¹ch TriÓn khai Quèc tÕ cho "ThËp kû Gi¸o dôc v× Sù Ph¸t triÓn BÒn v÷ng" cña UNESCO ®· x¸c ®Þnh cã n¨m nhãm thµnh viªn liªn quan trùc tiÕp gåm: ChÝnh phñ c¸c n­íc, c¸c c¬ quan liªn chÝnh phñ, giíi truyÒn th«ng, c¸c tæ chøc x· héi, c¸c tæ chøc phi chÝnh phñ vµ khu vùc t­ư nh©n. Trong b¶n chiÕn l­ưîc nµy, thµnh viªn cña c¸c nhãm trªn cã thÓ ®­îc më réng thµnh c¸c nhãm nhá h¬n. Ch¼ng h¹n ë cÊp khu vùc: vÒ phÝa tæ chøc Nhµ nư­íc, ChÝnh phñ cã c¸c nhãm ho¹t ®éng liªn quèc gia ë khu vùc vµ m¹ng l­íi Gi¸o dôc cho Mäi ngư­êi ë khu vùc; vÒ Tæ chøc ®oµn thÓ x· héi vµ phi chÝnh phñ cã c¸c nhãm vµ m¹ng l­íi c¸c tæ chøc ®oµn thÓ x· héi vµ c¸c tæ chøc Phi ChÝnh phñ khu vùc, c¸c tæ chøc tÝn ng­ưìng t«n gi¸o; vÒ tæ chøc t­ nh©n cã c¸c nghiÖp ®oµn cña khu vùc...  ë cÊp ®é Trung ­ư¬ng, ngoµi tæ chøc Nhµ n­íc vµ ChÝnh phñ cßn cã Tæ chøc ®oµn thÓ x· héi vµ Phi ChÝnh phñ: c¸c tæ chøc PCP quèc gia vµ liªn hiÖp c¸c tæ chøc PCP, c¸c tæ chøc PCP quèc tÕ, c¸c tæ chøc t«n gi¸o, tÝn ngư­ìng, c«ng ®oµn, hiÖp héi dµnh cho c¸c ngµnh nghÒ; bªn c¹nh ®ã cßn cã tæ chøc t­ư nh©n: c¸c thµnh phÇn kinh tÕ t­ư nh©n, HiÖp héi doanh nghiÖp, Th«ng tin truyÒn th«ng (t­ư nh©n)... Nh­ư vËy m¹ng l­ưíi Gi¸o dôc vµ Ph¸t triÓn ®ư­îc triÓn khai ë Quèc tÕ, khu vùc còng nh­ ë ViÖt Nam lµ mét hÖ thèng h÷u c¬ cã mèi liªn kÕt hµng ngang vµ hµng däc, cã cÊp ®é lín vµ nhá,  võa cã quan hÖ song phư­¬ng vµ ®a ph­¬ng, võa cã tÝnh thèng nhÊt v× lîi Ých chung nhÊt cña Gi¸o dôc vµ Ph¸t triÓn cho con ng­êi v× con ng­êi, l¹i võa cã tÝnh ®a d¹ng v× mçi céng ®ång, mçi khu vùc ®Òu cã nh÷ng nÐt riªng cña v¨n hãa b¶n ®Þa, v¨n ho¸ khu vùc. 

3. X¸c lËp m¹ng l­ưíi Gi¸o dôc v× Sù Ph¸t triÓn BÒn v÷ng ë trong n­ưíc. Trong ®iÒu kiÖn thùc tiÔn, ngoµi m¹ng l­íi Gi¸o dôc vµ Ph¸t triÓn vèn ®· ®­îc x¸c lËp tõ cÊp quèc tÕ ®Õn cÊp khu vùc vµ quèc gia nh­ trªn, chóng ta gåm nh÷ng ng­êi ho¹t ®éng thùc tiÔn, ®¹i diÖn cho c¸c nhãm tham gia vµo GDPTBV vµ muèn biÕn ch­¬ng tr×nh nµy trë thµnh hiÖn thùc. Trong Héi nghÞ nµy cã ®¹i diÖn cña c¸c c¬ quan cña Trung ­ư¬ng vµ ®Þa phư­¬ng, c¸c trư­êng §¹i häc, c¸c Trung t©m phôc vô cho Gi¸o dôc vµ Ph¸t triÓn BÒn v÷ng, c¸c nhµ khoa häc cã t©m huyÕt v× sù nghiÖp Gi¸o dôc vµ Ph¸t triÓn cïng nhau x¸c lËp m¹ng l­íi Gi¸o dôc vµ Ph¸t triÓn nh»m triÓn khai ch­¬ng tr×nh ho¹t ®éng Gi¸o dôc v× Sù Ph¸t triÓn BÒn v÷ng ë ViÖt Nam.        

Nh÷ng tiÒn ®Ò cña m¹ng l­ưíi TKGDPTBV- Cã sù chØ ®¹o cña ñy ban Quèc gia TKGDPTBV. ñy ban nµy cã nhiÖm vô kÝch ho¹t vµ ®iÒu phèi thùc hiÖn TKGDPTBV ë mçi quèc gia vµ lµ ng­ưêi dÉn ®­êng cho mçi c¸ nh©n c¬ quan, c¸c tæ chøc liªn quan ®ång thêi thóc ®Èy hä liªn kÕt víi nhau. Bªn c¹nh ®ã UBQG cßn cã vai trß huy ®ộng nguån tµi chÝnh cho ho¹t ®éng cña TKGDPTBV                                                             

- Cã sù phèi hîp cña c¸c ngµnh, c¸c cÊp h÷u quan quan t©m vÒ TKGDPTBV. Tuy nhiªn, qu¸ tr×nh triÓn khai ho¹t ®éng cña TKGDPTBV lµ qu¸ tr×nh ho¹t ®éng ®a tÇng ®a ngµnh, phøc t¹p vµ réng lín, võa ph¶i bao qu¸t c¸c yÕu tè kh«ng gian võa bÞ khèng chÕ bëi thêi gian, v× vËy cÇn t¹o ra ®­îc søc m¹nh tæng hîp, huy ®éng ®­îc c¶ néi lùc lÉn c¸c t¸c nh©n bªn ngoµi, c¸c cÊp, c¸c ngµnh, c¸c c¬ quan ®oµn thÓ tõ trung ­¬ng ®Õn ®Þa phư¬ng míi cã thÓ hoµn thµnh ®­ưîc chiÕn l­ưîc cña TKGDPTBV.              

- Chóng ta cã c¸c nhµ khoa häc, c¸c nhµ gi¸o dôc t©m huyÕt, c¸c tæ chøc x· héi quan t©m vÒ vÊn ®Ò GDPTBV. §Æc biÖt lµ nh÷ng nhµ khoa häc nhµ gi¸o trong c¸c Tr­êng §¹i häc S­ư ph¹m. Hä võa nghiªn cøu võa gi¶ng d¹y. Mét mÆt ,hä cã thÓ lµm râ h¬n cô thÓ h¬n vÒ nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn GDPTBV, mÆt kh¸c hä cã thÓ lång ghÐp néi dung GDPTBV trong c¸c m«n häc cô thÓ cho c¸c gi¸o sinh, ®Ó mai ®©y lùc l­ựîng nµy tiÕp tôc triÓn khai nh÷ng ý t­ëng cña TKGDPTBV trong c¸c tr­êng phæ th«ng kh¾p c¶ n­íc. Ngoµi ra hä còng cã thÓ tËp huÊn n©ng cao nhËn thøc vÒ GDPTBV cho c¸c tr­êng ë c¸c ®Þa phư­¬ng, cho c¸n bé c¸c cÊp chÝnh quyÒn ë ®Þa ph­¬ng...  - Cã sù hîp t¸c vµ tµi trî cña c¸c tæ chøc quèc tÕ cña c¸c c¬ quan cña LHQ, ñy ban Ph¸t triÓn BÒn v÷ng cña LHQ, c¸c nhãm Ho¹t ®éng Gi¸o dôc cho Mäi ng­êi cÊp cao... Trªn ®©y lµ nh÷ng tiÒn ®Ò hÕt søc quan träng vµ thuËn lîi ®Ó cã thÓ x¸c lËp m¹ng l­ưíi GDPTBV ë ViÖt Nam.

4. Nh÷ng ®iÒu kiÖn h×nh thµnh m¹ng l­ưíi GDPTBV- Trưíc hÕt cÇn cã nh÷ng chñ thÓ liªn kÕt. §ã lµ nh÷ng nhµ qu¶n lý hiÓu biÕt vÒ GDPTBV, ®Ó chØ ®¹o ®Þnh hư­íng ho¹t ®éng GDPTBV trong khu vùc mµ m×nh qu¶n lý. TiÕp ®Õn lµ nh÷ng nhµ gi¸o dôc, hä ch¼ng nh÷ng cÇn cã nh÷ng kiÕn thøc vÒ GDPTBV mµ cßn biÕt vËn dông nã mét c¸ch s¸ng t¹o trong c«ng t¸c gi¶ng d¹y trªn gi¶ng ®­êng, trong nhµ trư­êng; mét chñ thÓ quan träng n÷a lµ nh÷ng nhµ khoa häc. Hä cã thÓ nghiªn cøu s©u, n¾m v÷ng vÒ b¶n chÊt GDPTBV ®Ó cã thÓ t­ư vÊn cho nhµ n­ưíc vµ c¸c tæ chøc ®oµn thÓ kh¸c nhau, ho¹ch ®Þnh nh÷ng chiÕn l­îc l©u dµi hoÆc nh÷ng kÕ ho¹ch trong mét thêi h¹n cô thÓ... Ngoµi ra cßn rÊt nhiÒu nhãm x· héi hä s½n sµng gãp c«ng, gãp cña ®Ó cã thÓ triÓn khai ho¹t ®éng GDPTBV mét c¸ch s©u réng nhÊt trong céng ®ång. TÊt c¶ nh÷ng chñ thÓ trªn ®Òu lµ nh÷ng ng­ưêi hoÆc nh÷ng nhãm ng­êi lu«n cã t©m huyÕt, quan t©m ®Õn vÊn ®Ò GDPTBV. §©y lµ ®iÒu kiÖn quan träng ®Çu tiªn cña m¹ng l­ưíi. Hä võa cã tiÒm n¨ng nghiªn cøu võa cã thÓ triÓn khai ý t­ëng TKGDPTBV vµ biÕn nã thµnh hiÖn thùc. Tuy nhiªn, nh÷ng chñ thÓ nµy míi chØ lµ nh÷ng tiÒm n¨ng cña m¹ng nÕu nh­ hä ho¹t ®éng ®¬n lËp, kh«ng tham gia tÝch cùc hoÆc g¾n ho¹t ®éng nghiªn cøu ®µo t¹o cña m×nh vµo mét hÖ thèng, tæ chøc hay mét m¹ng l­ưíi nµo ®ã v× GDPTBV.  - Nh÷ng tæ chøc thùc hiÖn GDPTBV. §ã lµ c¸c c¬ quan nghiªn cøu vµ ®µo t¹o, ®Æc biÖt lµ c¸c tr­êng §¹i häc trong ®ã trung t©m lµ c¸c tr­êng §¹i häc S­ư ph¹m. §©y lµ nh÷ng Trung t©m cã thÓ tËp hîp ®­îc nhiÒu nhµ khoa häc, nghiªn cøu s©u vÒ TKGDPTBV, ®Ó råi cïng nhau x©y dùng môc tiªu, ®éng lùc, lËp kÕ ho¹ch vµ triÓn khai c¸c chiÕn l­ưîc cña TKGDPTBV. MÆt kh¸c t¹i c¸c Tr­ưêng §¹i häc S­ ph¹m c«ng viÖc thùc thi ý t­ưëng vµ kÕ ho¹ch cña TKGDPTBV cã nhiÒu thuËn lîi h¬n ë nhiÒu n¬i kh¸c. Bëi lÏ Tr­ưêng §¹i häc S­ư ph¹m chÝnh lµ m«i tr­ưêng gi¸o dôc hÕt søc phï hîp víi viÖc triÓn khai ho¹t ®éng TKGDPTBV. Tuy nhiªn, nh÷ng c¬ quan hoÆc c¸c Tr­ưêng §¹i häc còng ph¶i thøc nhËn ®­îc tÇm quan träng còng nh­ư  ý nghÜa cña chiÕn l­îc TKGDPTBV, ®Ó tõ ®ã coi viÖc nghiªn cøu vµ triÓn khai ho¹t ®éng GDPTBV lµ mét trong nh÷ng nhiÖm vô cña tr­ưêng vµ lång ghÐp nã vµo nh÷ng ho¹t ®éng gi¸o dôc thiÕt thùc cña nhµ trư­êng, ®Ó cã nh÷ng h¹t nh©n mang t­ư t­ưëng GDPTBV gieo mÇm kh¾p n¬i trªn ®Êt n­ưíc, ®Ó tư­ t­ưëng nµy sinh s«i n¶y në tiÕp. NÕu như­ nh÷ng trung t©m gi¸o dôc kh«ng thøc nhËn ®iÒu nµy ®Ó chuyÓn hãa nã thµnh hiÖn thùc th× TKGDPTBV cho ®Õn n¨m cuèi cïng cña cuéc vËn ®éng, n¨m 2014 vÉn chØ lµ mét ý t­ưëng kh« khan.  Thªm n÷a c¸c c¬ quan nghiªn cøu, c¸c trư­êng §¹i häc hoÆc c¸c tæ chøc x· héi ®­îc ph©n bè ë kh¾p c¸c vïng trong c¶ nư­íc, chÝ Ýt còng ph¶i cã mÆt ë nh÷ng thµnh phè lín, nh÷ng trung t©m lín mang tÝnh tiªu biÓu cho b¶n s¾c cña vïng miÒn. Bëi lÏ nh÷ng c¬ quan, c¸c Trưêng §¹i häc ch¼ng nh÷ng lµ nh÷ng trung t©m, nh÷ng h¹t nh©n quan träng ®Ó cã thÓ t¹o dùng m¹ng l­íi liªn kÕt, mµ nh÷ng trung t©m cña vïng miÒn nµy sÏ xuÊt ph¸t tõ nh÷ng yªu cÇu riªng biÖt cña mçi céng ®ång t¹i ®Þa phư¬ng, vËn dông s¸ng t¹o chiÕn l­uîc GDPTBV, dùa trªn nhiÒu h×nh thøc gi¸o dôc kh¸c nhau nh»m trang bÞ cho mçi ngư­êi nh÷ng kh¶ n¨ng gi¶i quyÕt nh÷ng khã kh¨n, th¸ch thøc trong thùc tiÔn vïng miÒn ®Ó t¹o lËp mét t­¬ng lai bÒn v÷ng. V× vËy nh÷ng c¬ quan nghiªn cøu, c¸c tr­êng §¹i häc còng như­ c¸c tæ chøc x· héi trong kh¾p vïng miÒn lµ mét h¹t nh©n cùc kú quan träng trong hÖ thèng m¹ng l­íi GDPTBV.-  Mét ®iÒu kiÖn quan träng cña viÖc x¸c lËp m¹ng l­íi GDPTBV lµ ph¶i cã H¹t nh©n liªn kÕt. H¹t nh©n liªn kÕt cã thÓ lµ c¸ nh©n, tæ chøc hoÆc c¬ quan biÕt ®­a ra nh÷ng ý t­ưëng, ho¹ch ®Þnh nh÷ng kÕ ho¹ch, tµi trî kinh phÝ vµ cã n¨ng lùc ho¹t ®éng thùc tiÔn, tËp hîp ®­îc nhiÒu chñ thÓ kiªn kÕt ho¹t ®éng v× mét môc tiªu, mét sø m¹ng nhÊt ®Þnh. H¹t nh©n liªn kÕt tr­ưíc hÕt ph¶i lµ ng­ưêi hoÆc tæ chøc, cã uy tÝn khoa häc, cã n¨ng lùc tæ chøc ho¹t ®éng thùc tiÒn, tËp hîp ®­îc c¸c chñ thÓ liªn kÕt, ®­a ra ®­ưîc t«n chØ, môc ®Ých liªn kÕt, ®Ó thùc thi mét nhiÖm vô võa cÊp b¸ch, nÆng nÒ l¹i võa cao c¶ cho con ngư­êi, v× trong thêi ®¹i míi ®ã lµ GDPTBV. NhÊt lµ trong lóc gi¸o dôc ViÖt Nam hiÖn nay mÆc dï ®· cã nhiÒu cè g¾ng, nh­ng còng vÉn cßn l¹c hËu vµ qu¸ nhiÒu tiªu cùc, bÊt cËp so víi khu vùc vµ thÕ giíi; th× sø m¹ng cña GDPTBV lµ mang l¹i cho mäi ngư­êi nh÷ng c¬ héi tiÕp cËn mét nÒn gi¸o dôc cã chÊt ưl­îng cao, ®­îc häc hái nh÷ng gi¸ trÞ, c¸ch øng xö vµ lèi sèng cÇn thiÕt cho mét t­¬ng lai bÒn v÷ng lµ hÕt søc cÊp thiÕt.       H¹t nh©n liªn kÕt ph¶i lµ n¬i tËp hîp ®­îc nh÷ng nhµ khoa häc, nhµ ho¹t ®éng thùc tiÔn cã cïng mèi quan t©m ®Õn gi¸o dôc, cïng sù say mª khoa häc, lÊy GDPTBV lµm ®Þnh h­ưíng, cïng tù nguyÖn tham gia thóc ®Èy c¶i c¸ch gi¸o dôc, t¨ng cưêng sù hîp t¸c chÆt chÏ h¬n n÷a gi÷a c¸c vïng miÒn trong nưíc vµ quèc tÕ. Tuy nhiªn cã thÓ cã nhiÒu h¹t nh©n, nhiÒu chñ thÓ cïng tham gia vµo ho¹t ®éng GDPTBV, v× vËy cÇn cã sù ®èi tho¹i gi÷a c¸c chñ thÓ ®Ó thèng nhÊt ý t­ëng, nhiÖm vô, cïng cam kÕt hîp t¸c song phư­¬ng vµ ®a ph­ư¬ng, cïng chia sÎ lîi Ých vµ tr¸ch nhiÖm chung, cã sù ph©n c«ng ph©n nhiÖm trong qu¸ tr×nh triÓn khai ho¹t ®éng GDPTBV, ®Ó ho¹t ®éng diÔn ra ®ång thuËn, kh«ng bÞ chång chÐo hoÆc thiÕu tÝnh toµn diÖn.- Mét yÕu tè hÕt søc quan träng trong liªn kÕt m¹ng, ®ã lµ c¸c h×nh thøc liªn kÕt vµ c¸c ph­¬ng thøc ph­ư¬ng tiªn liªn kÕt.     Kh¸c víi ñy ban Quèc gia UNESCO cam kÕt vµ triÓn khai TKGDPTBV lµ b¾t buéc, cßn c¸c chñ thÓ tham gia m¹ng l­íi GDPTBV lµ hoµn toµn tù nguyÖn nªn sù liªn kÕt còng hÕt søc láng lÎo, rÊt dÔ bÞ ph¸ vì hÖ thèng liªn kÕt. §Ó cho sù liªn kÕt ®­îc ch¾c ch¾n vµ duy tr× ph¸t triÓn liªn tôc cÇn cã c¸c h×nh thøc liªn kÕt vµ c¸c ph­ư¬ng tiÖn liªn kÕt h÷u hiÖu: ngoµi nh÷ng cam kÕt nh÷ng tháa thuËn cã tÝnh hîp t¸c nhiÒu h¬n lµ tÝnh ph¸p lý, th× hÖ thèng m¹ng cßn cÇn c¬ së vËt chÊt, tµi chÝnh ®Ó cã thÓ triÒn khai ho¹t ®éng. C«ng nghÖ th«ng tin víi thÕ m¹nh cña ngµnh khoa häc nµy ®· gióp cho viÖc nèi m¹ng trao ®æi häc thuËt còng nh­ nh÷ng ý t­ëng ®­îc diÔn ra th­êng xuyªn vµ xuyªn qua kh«ng gian thêi gian mét c¸ch nhanh chãng vµ hiÖu qu¶ nhÊt.   §Ó cã thÓ duy tr× ho¹t ®éng liªn tôc, m¹ng l­íi GDPTBV cßn cÇn cã kÕ ho¹ch ho¹t ®éng dµi h¹n vµ trung h¹n. Nh÷ng cuéc héi th¶o khoa häc, nh÷ng diÔn ®µn ®èi tho¹i chung ch¼ng nh÷ng gióp c¸c nhµ khoa häc c¸c tæ chøc x· héi, c¸c thµnh viªn céng ®ång cïng trao ®æi kinh nghiÖm, häc thuËt, cïng chung søc v× GDPTBV mµ cßn lµm cho søc sèng cña m¹ng liªn kÕt còng bÒn v÷ng h¬n. Nh÷ng ®ît tËp huÊn, kiÓm tra ®¸nh gi¸ trong ch­¬ng tr×nh GDPTBV còng lµ mét c¸ch liªn kÕt m¹ng cã hiÖu qu¶ trong viÖc truyÒn th«ng, ®­a th«ng tin GDPTBV ®Õn cho mäi ng­êi mäi nhµ tõ miÒn xu«i tíi miÒn nói, tõ thµnh thÞ tíi n«ng th«n...

5. TriÓn väng cña viÖc hîp t¸c m¹ng liªn kÕt GDPTBV    Tham gia m¹ng liªn kÕt tr­íc hÕt lµm cho mçi chñ thÓ cã thªm ®ưîc nhiÒu kiÕn thøc còng nh­ kinh nghiÖm ho¹t ®éng thùc tiÔn, mÆt kh¸c th«ng qua giao l­ưu hîp t¸c réng r·i vÒ ho¹t ®éng GDPTBV vµ m¹ng ®­ưîc coi như­ "mét s©n ch¬i" ®Ó c¸c chñ thÓ më réng thªm nhiÒu mèi quan hÖ tèt ®Ñp vµ h÷u nghÞ kh¸c lµm cho cuéc sèng tinh thÇn thªm phong phó vµ cã nhiÒu ý nghÜa h¬n.  Tham gia m¹ng l­íi GDPTBV, nhê tËp trung ®­ưîc ý chÝ vµ tµi n¨ng cña mäi ng­êi, râ rµng lµm cho søc m¹nh cña mçi chñ thÓ ®­îc nh©n lªn, t¹o thµnh søc m¹nh tæng hîp dÔ dµng hoµn thµnh chư­¬ng tr×nh chiÕn l­îc TKGDPTBV cña tõng khu vùc vµ quèc gia.  M¹ng l­ưíi GDPTBV nÕu ho¹t ®éng tèt ch¾c ch¾n lµm cho hÖ thèng gi¸o dôc cña ViÖt Nam ®­îc c¶i tæ vµ ý t­ëng ph¸t triÓn bÒn v÷ng sÏ trë thµnh hiÖn thùc ë ViÖt Nam khi vËn hµnh tèt nhÊt ba yÕu tè ph¸t triÓn kinh tÕ ®i ®«i víi c«ng b»ng x· héi vµ an toµn vÒ m«i tr­êng. Tham gia m¹ng l­ưíi mét c¸ch tÝch cùc, còng lµ mét c¸ch hưëng øng cã hiÖu qu¶ TKGDPTBV do LHQ ®Ò ra vµ còng lµ mét viÖc lµm võa cÊp thiÕt võa cã lîi cho sù ph¸t triÓn l©u dµi cña ViÖt Nam. §iÒu nµy ch¼ng nh÷ng cã lîi cho mäi ng­êi d©n ViÖt ®­îc hư­ëng mét m«i trư­êng gi¸o dôc cã chÊt l­ưîng tèt h¬n, mµ cßn lµm t¨ng thªm vÞ thÕ cña ViÖt Nam trong khu vùc còng nh­ trªn tr­ưêng quèc tÕ, nhÊt lµ khi ViÖt Nam võa gia nhËp WTO.  

Tãm l¹i trªn ®©y lµ mét vµi suy nghÜ vÒ sù liªn kÕt m¹ng lư­íi ho¹t ®éng GDPTBV. Tr­íc nh÷ng ®ßi hái bøc thiÕt ®æi míi vÒ m«i tr­ưêng gi¸o dôc cña n­íc ta, trư­íc nh÷ng nhu cÇu héi nhËp ngµy cµng cao cña ViÖt Nam trong khu vùc vµ trªn tr­êng quèc tÕ, chóng ta nh÷ng nhµ ho¹t ®éng gi¸o dôc, nh÷ng nhµ khoa häc, nh÷ng nhµ ho¹t ®éng x· héi nhÊt ®Þnh sÏ b¾t tay ®èi tho¹i d©n chñ vµ b×nh ®¼ng, t×m ra nh÷ng gi¶i ph¸p h÷u hiÖu nhÊt ®Ó biÕn ý t­ưëng ®Çy chÊt nh©n v¨n TKGDPTBV cña LHQ trë thµnh hiÖn thùc ë ViÖt Nam.